Przebywając za granicą w celach zarobkowych, często można korzystać ze świadczeń socjalnych dostępnych w danym kraju. Dotyczy to również Norwegii, gdzie do podstawowych form wsparcia należy m.in. zasiłek rodzinny Barnetrygd, przysługujący nie tylko obywatelom tego państwa, ale także obcokrajowcom. W naszym artykule prezentujemy najważniejsze informacje na temat takiego świadczenia.
1. Co to jest Barnetrygd?
Barnetrygd to zasiłek rodzinny przyznawany w Norwegii na niepełnoletnie dzieci. Ma on na celu pokrycie kosztów ich posiadania oraz utrzymania. Instytucją odpowiedzialną za rozpatrywanie wniosków o otrzymanie tej finansowej pomocy oraz wypłatę świadczenia jest NAV, czyli norweski Urząd Pracy i Opieki Społecznej.
2. Kto może pobierać norweski zasiłek rodzinny?
Barnetrygd może być pobierany zarówno przez obywateli Norwegii, jak też przez cudzoziemców, w tym m.in. przez Polaków, którzy posiadają dzieci w wieku 0-18 lat. Co istotne, do uzyskania takiego świadczenia uprawnieni są nie tylko matka lub ojciec dziecka. Prawo do pobierania Barnetrygd dotyczy też innych podmiotów sprawujących opiekę nad dzieckiem. Może to być bowiem osoba fizyczna, ale również placówka opiekuńcza, jeżeli dziecko przebywa w niej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.
W celu otrzymania Barnetrygd muszą zostać spełnione następujące przesłanki:
- uzyskiwanie dochodu z tytułu pracy lub własnej działalności gospodarczej na terytorium Norwegii bądź pobieranie świadczeń równoważnych w tym państwie (np. zasiłek chorobowy czy dla bezrobotnych);
- opłacanie składek na norweskie ubezpieczenie społeczne – trygdeavgift;
- zameldowanie wnioskodawcy i niepełnoletniego dziecka pod wspólnym adresem.
Jeśli chodzi o osoby, które świadczą pracę na terytorium Norwegii w ramach oddelegowania do tego państwa przez swojego pracodawcę z innego kraju, zazwyczaj nie kwalifikują się one do pobierania zasiłku Barnetrygd. Ma to związek z faktem, że tacy pracownicy nadal pozostają członkami ubezpieczenia społecznego w państwie, gdzie swoją siedzibę ma ich pracodawca. Istnieje jednak możliwość przyznania przedmiotowego zasiłku osobie, która jest w związku małżeńskim lub partnerskim z pracownikiem oddelegowanym do Norwegii i również przeprowadza się do tego kraju.
3. Kiedy należy złożyć wniosek o Barnetrygd?
Co do zasady, jeżeli dziecko urodzi się na terytorium Norwegii, zasiłek rodzinny przyznawany jest w tym kraju automatycznie matce i nie wymaga składania wniosku. Powinno to nastąpić w okresie ok. 2 miesięcy po narodzinach dziecka.
W pewnych przypadkach o Barnetrygd należy wnioskować. Ma to miejsce m.in. gdy:
- dziecko urodziło się poza granicami Norwegii;
- zasiłek ma zostać wypłacany ojcu dziecka, zamiast domyślnie matce;
- wnioskodawca jest rodzicem zastępczym;
- rodzice chcą podzielić wypłatę zasiłku Barnetrygd pomiędzy siebie w związku z zawarciem pisemnej umowy o naprzemiennej opiece nad dzieckiem, na skutek której dziecko posiada podwójne miejsce zamieszkania.
4. Jak złożyć wniosek?
Wniosek o przyznanie norweskiego zasiłku rodzinnego można złożyć internetowo lub pod postacią papierowego formularza urzędowego, który należy wysłać pocztą tradycyjną. Zarówno formularz internetowy, jak i formularz do druku dostępne są na stronie Application for child benefit – nav.no.
Dokumenty, które powinny być załączone do wniosku o Barnetrygd, to m.in.:
- dokument tożsamości wnioskodawcy (dowód lub paszport);
- akt urodzenia dziecka;
- dokumentacja potwierdzająca zatrudnienie.
Po złożeniu wniosku, należy czekać aż NAV go rozpatrzy i wyda decyzję w sprawie ewentualnego przyznania świadczenia.
5. Wypłaty norweskiego zasiłku rodzinnego
Barnetrygd wypłacany jest co miesiąc, a beneficjent może zacząć go pobierać od miesiąca następującego po narodzinach dziecka lub od miesiąca po spełnieniu warunków uprawniających do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Podstawowy zasiłek rodzinny to stała kwota przypadająca na jedno dziecko, od której nie jest potrącany podatek.
Przedmiotowe świadczenie podlega waloryzacji. Oznacza to, iż kwoty przysługujące w ramach Barnetrygd są okresowo podwyższane. Stawki obowiązujące od 1 maja 2025 r. przedstawiają się następująco:
- zasiłek dla dzieci poniżej 6 lat – 1 968 koron norweskich miesięcznie na każde dziecko;
- zasiłek dla dzieci powyżej 6 lat – 1 968 koron norweskich miesięcznie na każde dziecko.
Warto jednocześnie zaznaczyć, że powyższe kwoty mogą zostać równo podzielone pomiędzy rodziców sprawujących opiekę naprzemienną, która została odpowiednio udokumentowana.
W szczególnych sytuacjach osoby pobierające zasiłek rodzinny mogą otrzymywać dodatki do Barnetrygd. Do najważniejszych z nich zalicza się rozszerzony zasiłek rodzinny (Utvidet Barnetrygd). Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest samotnym rodzicom. Przyznawane jest ono na wniosek złożony za pośrednictwem formularzy dostępnych stronie Application for extended child benefit – nav.no. Kwota obowiązująca w 2025 r., jaką można uzyskać z tytułu Utvidet Barnetrygd, wynosi 2 516 koron norweskich miesięcznie, bez względu na liczbę dzieci.
6. Zmiany w sytuacji beneficjenta
Jeśli dojdzie do zmian w sytuacji życiowej osoby pobierającej zasiłek Barnetrygd, NAV musi zostać o tym powiadomiony. Konieczność poinformowania norweskiego urzędu ma miejsce w takich przypadkach jak np. plany wnioskodawcy dotyczące pobytu poza terytorium Norwegii, modyfikacja warunków zatrudnienia za granicą czy przeprowadzka dzieci. W przypadku jednoczesnego pobierania rozszerzonego zasiłku rodzinnego Utvidet Barnetrygd beneficjent zobowiązany jest też powiadomić NAV m.in. o przyjęciu współlokatora pod swój adres zamieszkania czy o wejściu w związek małżeński.
7. Barnetrygd a 800+
Barnetrygd stanowi norweski odpowiednik polskiego programu 800+ (dawniej 500+). Według przepisów prawa unijnego, nie można pobierać jednocześnie dwóch zasiłków rodzinnych w różnych krajach. Jeśli zatem jeden z rodziców pracuje w Norwegii, a drugi przebywa z dziećmi w Polsce, lecz nie świadczy pracy, obowiązek wypłacania stosownego zasiłku spada na Norwegię. Natomiast jeśli drugi rodzic zarówno pracuje, jak i mieszka na terytorium RP, to Polska, czyli miejsce zamieszkania dzieci, ma zazwyczaj pierwszeństwo z wypłacaniem środków w ramach 800+. NAV może jednak wypłacić wtedy różnicę między norweskim a polskim świadczeniem (tzw. dodatek dyferencyjny) jeśli kwota, jaką można by otrzymać z tytułu Barnetrygd, byłaby wyższa od zasiłku pobieranego w Polsce.
8. Nota prawna
Opracowanie stanowi utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90 poz. 631, t.jedn. z późn. zm.). Publikowanie bądź powielanie niniejszego opracowania lub jego części, przytaczanie opinii, jak również rozpowszechnianie w jakikolwiek inny sposób informacji w nim zawartych bez pisemnej zgody Crede sp. z o.o. jest zabronione.
