Często w literaturze poświęconej tematyce unikania podwójnego opodatkowania wspomina się o Procedurze MAP. Procedura ta ma bardzo doniosłe znaczenie. Zmierza bowiem do usunięcia opodatkowania niezgodnego z postanowieniami umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, a więc do usunięcia podwójnego opodatkowania.
1. Procedura Wzajemnego Porozumiewania się
Nazwa „Procedura MAP” pochodzi od jej angielskiej nazwy: „Mutual Agreement Procedure”, co oznacza „Procedura Wzajemnego Porozumiewania się”.
W ramach Procedury właściwe organy krajowe dążą do usunięcia opodatkowania niezgodnego z łączącą ich państwa umową o unikaniu podwójnego opodatkowania, a tym samym do wyeliminowania podwójnego opodatkowania.
Procedura MAP została uregulowana w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z uwagi na okoliczność, iż większość umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Polska, opiera się na Modelowej Konwencji OECD, ich postanowienia są do siebie zbliżone i różnią się jedynie szczegółami. Postanowienia umów o unikaniu podwójnego opodatkowania dotyczące procedury MAP uzupełnia ustawa z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2200 z poźń. zm.).
2. Procedura MAP, a procedury krajowe
Procedura MAP ma charakter międzynarodowy. Biorą w niej bowiem udział administracje podatkowe zainteresowanych państw. W Polsce organem właściwym jest Minister właściwy ds. finansów publicznych.
Omawiany sposób rozstrzygania sporów jest niezależny od procedur przewidzianych przez prawo krajowe. W tych procedurach uczestniczą jedynie właściwe podmioty krajowe – organy administracji podatkowej oraz sądy.
Procedura krajowa i procedura MAP mogą się toczyć równocześnie. Należy jednak pamiętać, iż prawomocny wyrok sądu jest wiążący dla Ministra Finansów. W praktyce oznacza to, iż w razie rozstrzygnięcia sprawy przez sąd polski, Minister Finansów jest ograniczony treścią wyroku podczas prowadzenia negocjacji.
3. Wniosek
Procedura MAP wszczynana jest na wniosek podatnika. Należy go złożyć w terminie określonym we właściwej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania. Zazwyczaj termin ten wynosi 3 lata, licząc od dnia pierwszego zawiadomienia o działaniu, które powoduje opodatkowanie niezgodne z postanowieniami umowy. Niektóre umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania przewidują inne terminy. Przykładowo umowa zawarta przez Rząd RP z Rządem Włoch przewiduje termin 2 lat.
Wniosek należy złożyć w postaci papierowej lub elektronicznej. Nie podlega on opłatom.
Do wniosku winny zostać załączone kopie dokumentów dotyczących okoliczności w nim opisanych, w tym kopie dokumentów wydanych przez organy podatkowe.
Wniosek powinien zostać sporządzony w języku polskim, chyba że Minister Finansów zezwoli na składanie pism w języku obcym. Minister Finansów może wezwać wnioskodawcę do przedłożenia tłumaczenia dokumentów na język polski lub na wybrany język obcy. W takim wypadku składający pismo jest obowiązany wykonać tłumaczenia na własny koszt.
4. Pełnomocnik
Wnioskodawca może działać za pomocą pełnomocnika. W takim wypadku do wniosku należy załączyć pełnomocnictwo szczególne, tj. takie, z którego wynika, iż pełnomocnik został upoważniony do działania w ramach ściśle określonej procedury rozstrzygania sporów dotyczących podwójnego opodatkowania. Pełnomocnictwo winno wskazywać dane identyfikujące mocodawcę i pełnomocnika, w tym ich identyfikatory podatkowe, a w przypadku gdy pełnomocnik nie posiada identyfikatora podatkowego – numer i serię paszportu lub innego dokumentu stwierdzającego tożsamość lub inny numer identyfikacyjny. W pełnomocnictwie należy również podać adres pełnomocnika do doręczeń.
Pełnomocnictwo należy załączyć do pierwszego pisma składanego przez pełnomocnika, chyba że zostało ono wcześniej przedłożone przez mocodawcę.
5. Przebieg procedury
W pierwszej kolejności Minister Finansów sprawdza, czy wniosek spełnia wymogi formalne. W razie ich niedopełnienia wnioskodawca jest wzywany do uzupełnienia braków. Niewykonanie wezwania skutkuje odrzuceniem wniosku.
Minister Finansów analizuje również okoliczności wskazane we wniosku i bada jego zasadność.
Następnie mają miejsce negocjacje pomiędzy Ministerstwem Finansów a właściwymi organami zainteresowanych państw. Ich celem jest zawarcie porozumienia i usunięcie stanu niezgodności z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
6. Nota prawna
Opracowanie stanowi utwór w rozumieniu ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r. nr 90 poz. 631, t.jedn. z późn. zm.). Publikowanie bądź powielanie niniejszego opracowania lub jego części, przytaczanie opinii, jak również rozpowszechnianie w jakikolwiek inny sposób informacji w nim zawartych bez pisemnej zgody Crede sp. z o.o. jest zabronione.
